Kamal Tamang 
काठमाडौं । आज चैत ४ गते बुधवार घोडेजात्रा पर्वको अवसरमा काठमाडौं उपत्यकाभर सार्वजनिक विदा दिइएको छ । हरेक वर्ष चैत कृष्ण औँसीका दिन पर्ने यस पर्वले राजधानीवासीको जीवनशैली, आस्था र सामूहिक भावनालाई जोड्ने महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको छ ।
विशेषतः टुँडिखेल मा आयोजना हुने कार्यक्रमले यो पर्वलाई राष्ट्रिय स्तरमै विशिष्ट बनाएको छ । नेपाली सेनाको सक्रिय सहभागितामा हुने अश्वकला, युद्धकला तथा शारीरिक प्रदर्शनले केवल मनोरञ्जन मात्र होइन, सैनिक अनुशासन र तयारीको सन्देश पनि प्रवाह गरिरहेको छ । उच्चपदस्थ अधिकारीहरूको उपस्थितिले यसको औपचारिक महत्व अझ बढाएको देखिन्छ ।
तर, घोडेजात्राको वास्तविक गहिराइ यसको सांस्कृतिक कथामा निहित छ । जनविश्वासअनुसार ‘गुरुमापा’ नामक राक्षससँग जोडिएको कथाले यस पर्वलाई रहस्यमय र आध्यात्मिक आयाम प्रदान गरेको छ । घोडा दौडाउने परम्परालाई दुष्ट शक्तिमाथिको विजयको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ, जसले समाजमा सकारात्मक ऊर्जा र सुरक्षाको भावना सुदृढ गर्ने विश्वास गरिन्छ ।
यसै सन्दर्भमा, आज राति गुरुमापालाई प्रतीकात्मक रूपमा भोजन अर्पण गर्ने चलनले धार्मिक आस्था र सामूहिक संस्कारलाई अझ प्रष्ट बनाउँछ । विशेषगरी बालबालिकाको सुरक्षासँग जोडिएको यो विश्वासले सामाजिक संरचनामा परिवार र समुदायबीचको सम्बन्धलाई मजबुत बनाउने काम गरिरहेको छ ।
समग्रमा, घोडेजात्रा आजको आधुनिक युगमा पनि परम्परा र वर्तमानबीच सन्तुलन कायम गर्ने एउटा महत्वपूर्ण माध्यम बनेको छ । यसले एकातर्फ सांस्कृतिक सम्पदालाई जोगाइरहेको छ भने अर्कोतर्फ राष्ट्रिय एकता, अनुशासन र पहिचानलाई सुदृढ बनाउँदै लगिरहेको छ ।
