होर्मुज जलमार्ग पुनः बन्दः अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा इन्धनको मूल्यमा ठुलो उछाल

काठमाडौं । अमेरिका र इरानबिचको तनावका कारण विश्वको प्रमुख तेल आपूर्ति मार्ग स्ट्रेट अफ होर्मुज पुनः बन्द भएपछि सोमबार कच्चा तेलको मूल्यमा ६ प्रतिशतभन्दा बढीको वृद्धि देखिएको छ। अघिल्लो शुक्रबार मात्रै झण्डै ९ प्रतिशतले घटेको तेलको मूल्य युद्धविराम उल्लङ्घन र आपसी आक्रमणका खबरसँगै फेरि आकासिएको हो।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रतिब्यारेल ६.११ डलर (६.७६%) ले बढेर ९६.४९ डलर पुगेको छ। त्यस्तै, अमेरिकी वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएटको मूल्य पनि ६.५३ डलर (७.७९%) ले वृद्धि भई प्रतिब्यारेल ९०.३८ डलर कायम भएको छ। 

दुवै देशले एकअर्कालाई युद्धविराम सम्झौता तोडेको र जहाजहरूमाथि आक्रमण गरेको आरोप लगाएका छन्, जसले गर्दा ऊर्जा बजारमा अनिश्चितता छाएको छ।अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आइतबार नाकाबन्दी तोड्न खोज्ने एक इरानी मालबाहक जहाजलाई आफ्नो नौसेनाले नियन्त्रणमा लिएको बताएका थिए। 

यसको प्रतिउत्तरमा इरानले अमेरिकी नाकाबन्दी जारी रहुञ्जेल शान्ति वार्ताको दोस्रो चरणमा सहभागी नहुने अडान लिएको छ। इरानले जलमार्ग खोलेको दाबी गरेको केही समयमै पुनः बन्द गरिदिएपछि तेल ढुवानीकर्ताहरू थप सशङ्कित बनेका छन्। विश्वको कुल तेल आपूर्तिको झण्डै २० प्रतिशत हिस्सा ओगट्ने यो जलमार्ग बन्द हुँदा विश्व अर्थतन्त्रमै ठुलो धक्का लाग्ने देखिन्छ।

बजार विश्लेषक साउल काभोनिकका अनुसार तेल बजार अहिले जमिनी यथार्थभन्दा पनि दुवै देशका नेताहरूले सामाजिक सञ्जालमा गर्ने टिप्पणीका आधारमा घटबढ भइरहेको छ। शनिबार मात्रै यो जलमार्गबाट २० भन्दा बढी जहाजहरूले तेल, ग्यास र मल ढुवानी गरेका थिए, जुन मार्च १ यताकै उच्च सङ्ख्या थियो। तर, सुरक्षित मार्गको ग्यारेन्टी नभएसम्म अब जहाज सञ्चालकहरूले यो क्षेत्रमा आफ्नो कार्गो पठाउन हच्किने देखिएको छ। अमेरिकाले थप हवाई आक्रमणको चेतावनी दिइरहँदा र इरानले जलमार्गमा अवरोध कायमै राख्दा आगामी दिनमा इन्धनको मूल्य अझै बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।